भारतात सोने खरेदी करणे ही केवळ परंपरा नसून ती एक गुंतवणूक मानली जाते. पण, आयकर विभागाच्या (Income Tax) नियमांनुसार घरात सोने ठेवण्याची एक ठराविक मर्यादा आहे. तुम्ही किती सोने ठेवू शकता, हे खालील मुद्द्यांवरून समजून घेऊया.
👑
१. जर तुमच्याकडे पक्के बिल (With Bill) 🧾असेल तर…
जर तुम्ही सोने किंवा चांदी कायदेशीर मार्गाने, म्हणजे अधिकृत ज्वेलर्सकडून पक्के बिल देऊन खरेदी केले असेल, तर मर्यादेचे कोणतेही बंधन नाही.
* तुमच्याकडे उत्पन्नाचा वैध स्त्रोत (Source of Income) असेल आणि त्याचे पुरावे असतील, तर तुम्ही कितीही प्रमाणात सोने ठेवू शकता.
* अट फक्त एवढीच की, तुमच्या उत्पन्नाच्या तुलनेत त्या सोन्याची किंमत तर्कसंगत असावी.
२. जर तुमच्याकडे बिल नसेल (Without Bill) तर…
बऱ्याचदा आपल्याला सोने वारसाहक्काने मिळते किंवा जुने असल्याने त्याचे बिल नसते. अशा परिस्थितीत आयकर विभागाने काही सवलती दिल्या आहेत:
* विवाहित महिला: ५०० ग्रॅम (५० तोळे) पर्यंत सोने ठेवू शकतात.
* अविवाहित महिला: २५० ग्रॅम (२५ तोळे) पर्यंत सोने ठेवू शकतात.
* पुरुष (विवाहित किंवा अविवाहित): १०० ग्रॅम (१० तोळे) पर्यंत सोने ठेवू शकतात.
> टीप: वरील मर्यादेत सोने असल्यास प्राप्तिकर विभाग (Income Tax Department) ते जप्त करू शकत नाही, जरी तुमच्याकडे बिल नसेल तरीही.
>
३. चांदीसाठी काय नियम आहेत?
चांदीसाठी सोन्यासारखी कोणतीही स्पष्ट मर्यादा (Quantity Limit) निश्चित केलेली नाही. मात्र, तुमच्याकडे मोठ्या प्रमाणात चांदी सापडल्यास, तुम्हाला त्याचा खरेदीचा पुरावा किंवा पैशांचा स्त्रोत दाखवावा लागेल.
महत्त्वाची खबरदारी:
* शक्यतो प्रत्येक दागिन्याचे पक्के बिल जपून ठेवा.
* जर सोने वारसाहक्काने मिळाले असेल, तर त्याचे ‘वॅल्युएशन सर्टिफिकेट’ किंवा ‘कौटुंबिक वाटप पत्र’ असणे फायदेशीर ठरते.
* तुमची संपत्ती जास्त असेल, तर ती Income Tax Return (ITR) मध्ये जाहीर करणे केव्हाही चांगले.
Disclaimer: ही माहिती सामान्य माहितीसाठी आहे. अधिक तपशिलांसाठी तुमच्या टॅक्स कन्सल्टंटचा सल्ला नक्की घ्या.
